Kultura Kurpiowska

W regionie ostrołęckim od wieków kultywowana jest rodzima tradycja kurpiowska.

W kurpiowskich szkołach dzieci i młodzież uczą się pod kierunkiem ludowych artystów tradycyjnych umiejętności i rzemiosł. Można tu jeszcze spotkać autorskie klasy bursztyniarstwa, czyli takie, w których uczniowie zdobywają wiedzę o technologii produkcji wyrobów z bursztynu, klasy ze specjalnością gry na harmonii pedałowej czy wycinankarskie.

Rękodzieło kurpiowskie obejmuje jednak jeszcze wiele innych dziedzin. Poza bursztyniarstwem wycinankarstwem, tkactwem i rzeźbiarstwem ludowi twórcy zajmują się plecionkarstwem z korzeni, wyrabianiem naczyń ceramicznych, haftem, koronkarstwem. Wykonują wyroby związane z obrzędami: zabawki choinkowe, noworoczne wypieki z ciasta (tzw. nowe latka), byśki, pisanki czy palmy wielkanocne.


Wycinanka, będąca drugą obok tkaniny kolorystyczną ozdobą wnętrza domu kurpiowskiego, jest najważniejszym elementem sztuki ludowej. Charakterystyczne formy puszczańskich wycinanek to przypominająca drzewo „leluja” i okrągła „gwiazda”. Kurpiowskie wycinanki mają bardzo misterne wzory i często nie chce się wierzyć, że narzędziem do ich wytwarzania są toporne i wielkie nożyce do strzyżenia owiec.

Barwny strój kurpiowski do dziś jest nieodłącznym elementem niektórych świąt i imprez kultury kurpiowskiej. Kurpianki noszą wełniane, pasiaste (dwukolorowe) spódnice, białe lniane koszule i obszywane lamówki, gorsety. Stopy i łydki zakrywają im trzewiki. Na głowach panny noszą aksamitne „czółka”, a mężatki chustki. Mężczyźni noszą białe sukienne spodnie, lniane koszule, kamizelki i przepasane wełnianym pasem sukmany z ciemnoszarego sukna. Na nogach buty ze skóry. Dawniej nosili też chodaki z łyka lipowego zwane kurpiami (stąd nazwa mieszkańców puszczy). Na głowie Kurpie noszą kapelusz.

Do dziś na kurpiowszczyźnie kultywuje się tradycyjne imprezy obrzędowe, do najbardziej znanych należą:

- Palma Kurpiowska w Łysych
- Wesele kurpiowskie w Kadzidle
- Miodobranie w Myszyńcu